Skąd się wzięła Wielkanoc?

Środa, 17 kwietnia 2019, 08:09 / czytano: 15

Wielkanoc jest najważniejszym świętem w religii chrześcijańskiej. Szczególnie w obrządku prawosławnym ten okres gra zasadniczą rolę, bowiem to właśnie jemu podyktowana jest cała doroczna liturgia. Podczas Wielkiej Nocy celebruje się śmierć i zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa, a obrzędy związane z tym świętem nawiązują ściśle do pory roku, a więc wiosny i jej wczesnego stadium. To okres przemijania zimy, kiedy nic się nie dzieje, a także czas boomu wegetacyjnego flory i fauny.

Wielkanoc w religii chrześcijańskiej pojawiła się po soborze nicejskim w 325 roku, kiedy to podjęto ważkie kwestie doktrynalne jak zdefiniowanie relacji między Jezusem Chrystusem a Bogiem, ogłoszenie symbolu wiary, czy ostateczne potępienie arianizmu, który w tamtym okresie był realnym zagrożeniem krystalizującego się chrześcijaństwa. Na tym soborze, zwołanym przez cesarza Konstantyna Wielkiego, ustanowiono datę Wielkiej Nocy, którą ustalono na pierwszą niedzielę po pierwszej pełni Księżyca. Było to przedłużenie zasad lunarnych, na których opierał się używany ówcześnie kalendarz juliański, a także kalendarz żydowski, który z kolei tak de facto był kalendarzem lunarno-solarnym. Ustanawiając datę Wielkiej Nocy na „kaprysach” natury, w tym przypadku Księżyca, musiano liczyć się z tym, że pełnie w tym czasie przypadały od 22 marca do 25 kwietnia. Uczestnicy soboru nicejskiego nie martwili się tym faktem. Wielkanoc miała przypadać w tym właśnie czasie, stała się świętem ruchomym, do którego przyporządkowywano święta przed nimi oraz zaraz po nich. I tak w zależności od wypadającej w kalendarzu Wielkanocy wypadał Popielec (Środa Popielcowa), Wielki Post, Wniebowstąpienie Pańskie, Zesłanie Ducha Świętego czy Boże Ciało. Naturalnie po oficjalnym ustanowieniu kalendarza gregoriańskiego w 1582 roku, pojawiły się zmiany. W kościele prawosławnym nadal praktykuje się Wielkanoc w starym stylu, bowiem tam obowiązuje kalendarz juliański.

Wielki czas w chrześcijaństwie
Obchody wielkanocne nawiązują do ostatnich dni życia Jezusa Chrystusa, a w tradycji chrześcijańskiej utarło się celebrować Wielki Tydzień, w którym najważniejsze dni to piątek, sobota i niedziela. W Wielki Piątek upamiętnia się śmierć na krzyżu Chrystusa. W Wielką Sobotę święcąc święconkę w koszykach, odwiedza się symboliczne groby, w których znajduje się ciało mesjasza. Z kolei w Wielką Niedzielę świętuje się zmartwychwstanie Jezusa i jest to kulminacyjny moment całych świąt. Wedle tradycji biblijnej Chrystus wstał z grobu nocą, stąd też nawiązanie w nazwie świąt i podkreślenie tej pory dnia tak jak całego tygodnia mianem „Wielkiej„. Po tym dniu następuje kolejny wolny od pracy, a więc Poniedziałek Wielkanocny, który znany jest bliżej „Lanym„, bądź nawiązujący do gwarowego określenia ”Śmigus Dyngus”. Dzień ten, szczególnie w polskiej tradycji, poprzez masowe oblewanie się wodą, to nawiązanie do dawnych zwyczajów starosłowiańskich i o pogańskim rodowodzie.


© copyright 2002 - 2019 / wszelkie prawa zastrzeżone.